DNA'nın Alfabesi
Hücrenin çekirdeğinde bulunan DNA, sarmal bir yapıya
sahiptir. Bu sarmal yapı açıldığında, DNA, yaklaşık
bir metre uzunluğunda ipince, uzun bir şerit haline
gelir. Yaklaşık bir metre uzunluğundaki DNA'nın,
bir küçücük hücre çekirdeğinin içinde paketlenmiş
halde yer alıyor olması ise üzerinde dikkatle durulması
gereken bir konudur.
DNA'da atomların kendine has dizilimi maksimum şifreyi,
minimum alanda taşıyabilecek üstün bir yaratılışa sahiptir.
Birbirine geçmiş iki spiral merdivenin her basamağında
üç türlü element bulunur: şeker, fosfat ve DNA'nın
şifrelerini oluşturan azotlu organik baz. Tüm insanlarda
malzemelerin ve fonksiyonların aynı olmasına rağmen,
birbirlerinden farklı olmalarını sağlayan özel şifreler,
işte bu azot bazları tarafından oluşturulur. Dört farklı
çeşidi olan bu bazların diziliş sıralarındaki farklılıklar
insanlar arasındaki tüm farklılıkların sebebidir. Bu
baz çeşitleri; Adenin, Guanin, Sitozin ve Timin olarak
adlandırılmıştır. Bazlar belirli bir kurala göre birbirlerine
bağlanır. Bilimadamlarının yeni yeni çözmeye başladığı
yabancı bir lisan gibi, belirli bir kod sistemine göre
dizilmiş bu dört çeşit azotlu organik bazda, biyolojik
varlığımızın tüm şifresi gizlidir.
DNA molekülünü oluşturan bu bazlar, isimlerinin baş
harfleri ile anılırlar; A, T, G ve C. İşte çekirdekteki
bilgi bankasında bilgiler bu şekilde 4 harften oluşan
bir alfabe kullanılarak depolanmıştır.
DNA molekülünün bir bölümü olan herbir gen insan vücudundaki
belli bir özelliği kontrol eder. Boyun uzunluğu, gözün
rengi, burnun, kulağın, kafatasının malzemesi, şekli
gibi sayısız özellik ilgili genlerin emriyle meydana
gelir. Bu genlerin herbirini bir kitabın sayfalarına
benzetebiliriz. Sayfaların üzerinde ise A- T- G- C
harflerinden oluşmuş yazılar vardır.
İnsan hücresindeki DNA'larda 30.000 civarında gen bulunur.
Her gen, karşılığı olduğu protein türüne göre, sayıları
1000 ile 186.000 arasında değişen nükleotidlerin özel
bir sıralamada dizilmesinden oluşur. Bu genler insan
vücudunda görev yapan yaklaşık 200.000 civarındaki
proteinin kodlarını saklar ve bu proteinlerin üretimini
denetler.
|